Czego dotyczyła kontrola
Powódź z września 2024 r. dotknęła województwa dolnośląskie i opolskie. Kontrola NIK, której wyniki opublikowano 31 sierpnia 2026 r., objęła lata 2024–2025 i wszystkie szczeble zarządzania: centralny, wojewódzki, powiatowy i gminny.[1]
Każda ze skontrolowanych jednostek reagowała na zagrożenie, ale NIK stwierdziła nieprawidłowości na każdym szczeblu i wskazuje na ich systemowy charakter. Prawidłowo oceniła natomiast pomoc dla poszkodowanych związaną z pozyskiwaniem środków finansowych.[1]
Alerty i wojewodowie
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa między 11 a 15 września 2024 r. wysyłało alerty tej samej treści na obszarze 11 województw, nie różnicując zagrożenia i nie uwzględniając szybko pogarszającej się sytuacji w powiatach kłodzkim i nyskim.[1]
Według NIK ówczesny wojewoda dolnośląski nie zaktualizował wojewódzkiego planu zarządzania kryzysowego, nie ogłosił alarmu ani pogotowia przeciwpowodziowego na zagrożonych obszarach i nie przekazał dyrektorowi RCB informacji o przerwaniu zapory w Stroniu Śląskim. Jednocześnie urząd pozyskiwał pieniądze na skutki powodzi: w 2024 r. wydano ponad 610 mln zł, a w pierwszej połowie 2025 r. 124,5 mln zł.[1]
Urząd w Opolu aktywnie monitorował sytuację, ale według NIK wojewoda opolska nie ogłosiła pogotowia ani alarmu przeciwpowodziowego, mimo przekroczenia stanów ostrzegawczych i alarmowych, a urząd nie zainicjował alertów RCB, mimo informacji o zwiększeniu zrzutów ze zbiornika Nysa.[1]
Starostwa i Wody Polskie
W starostwach w Kłodzku i Nysie nie organizowano ćwiczeń, szkoleń i treningów z zarządzania kryzysowego. Starostwo w Nysie nie miało w czasie powodzi aktualnego planu zarządzania kryzysowego, w tym planu ewakuacji. Starostwo w Kłodzku nie przywróciło działania stacji pomiarowej w Stroniu Śląskim, choć o jej awarii wiedziało od 28 czerwca 2024 r.[1]
W Wodach Polskich łączność radiowa, która miała zapewnić komunikację w sytuacjach nadzwyczajnych, nie działała na zbiornikach Zlewni w Nysie, w tym w Stroniu Śląskim, co opóźniało przekazywanie informacji.[1]
Co zmieniło się po powodzi
Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej. 29 maja 2026 r. uchwalono nowelizację ustawy o zarządzaniu kryzysowym, która zastępuje jeden plan dwoma: planem zarządzania ryzykiem i planem reagowania kryzysowego. NIK rozpoczyna też kontrolę poświęconą odbudowie infrastruktury i inwestycjom przeciwpowodziowym na Dolnym Śląsku i Opolszczyźnie.[1]
Co z tego wynika
Analiza AI: wnioski wyprowadzone z faktów opisanych wyżej, nie ustalenia dokumentów.
NIK oddziela ocenę pomocy finansowej dla poszkodowanych, którą uznała za prawidłową, od oceny reakcji na zagrożenie, gdzie stwierdziła nieprawidłowości na każdym szczeblu.[1]