Kto i od czego płaci
Ustawa z 18 września 2026 r. została ogłoszona w Dzienniku Ustaw 1 października 2026 r. i weszła w życie 1 listopada 2026 r. Reguluje podatek od nadzwyczajnych zysków osiągniętych ze sprzedaży paliw ciekłych od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r.[1,2]
Podatnikiem jest firma, która w Polsce — sama lub przez inny podmiot — wytwarza paliwa ciekłe albo handluje nimi z zagranicą na podstawie koncesji. Oleje opałowe nie są objęte podatkiem.[2]
Podstawą jest nadwyżka faktycznych przychodów ze sprzedaży paliw ponad przychody, jakie firma osiągnęłaby przy marży referencyjnej. Marża referencyjna to średnia marża sprzedaży paliw w 2025 r. powiększona o 20%; jeśli wychodzi poniżej 2,00% albo firma nie prowadziła takiej działalności w 2025 r., przyjmuje się 2,00%.[2]
Stawka podatku wynosi 60% podstawy. U podatników, którzy nie wytwarzają paliw, a jedynie je sprowadzają, podatek nie może przekroczyć 50% dochodu przypadającego na rok podatkowy.[2]
Zaliczki i rozliczenie
Podatnicy wpłacają miesięczne zaliczki do 25. dnia miesiąca za miesiące poprzedzające. Pierwsza zaliczka obejmuje okres od 1 marca do 31 października 2026 r. Zeznanie o wysokości należnego podatku trzeba złożyć elektronicznie do 31 grudnia 2027 r.[2]
Wpływy z podatku trafiają do budżetu państwa. Zapłaconego podatku firmy nie mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatkach dochodowych.[2]
Obniżki akcyzy na paliwa
Ustawa pozwala też ministrowi finansów obniżać w rozporządzeniu stawki akcyzy na niektóre paliwa — do końca roku podatkowego, w zakresie niezbędnym do ograniczenia negatywnych skutków konfliktu na Bliskim Wschodzie dla rynku paliw. Ten przepis obowiązuje od 2 października 2026 r.[2,1]
Przebieg prac
Rządowy projekt (druk nr 3100) wpłynął do Sejmu 15 września 2026 r.; w pierwotnej wersji miał obejmować zyski od marca do grudnia 2026 r. Według opisu w karcie procesu dochody z podatku mają pomóc sfinansować działania chroniące obywateli przed skutkami wzrostu cen paliw. Sejm uchwalił ustawę 18 września 2026 r.: za było 237 posłów, przeciw 202, jeden wstrzymał się od głosu.[3,4]
Za ustawą głosowali posłowie KO (150), PSL – Trzeciej Drogi (31), Lewicy (20), Centrum (15), Polski 2050 (12) i Razem (4). Przeciw byli posłowie PiS (140), Rozwoju Plus (39), Konfederacji (16), Demokracji Bezpośredniej (3) i Konfederacji Korony Polskiej (3).[4]
Po stanowisku Senatu ustawę przekazano prezydentowi 24 września 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ją 1 października 2026 r.[3,2]
Co wynika z przepisów
Analiza AI: wnioski wyprowadzone z faktów opisanych wyżej, nie ustalenia dokumentów.
Ustawa obowiązuje od 1 listopada 2026 r., ale rok podatkowy zaczął się 1 marca 2026 r. Podatek obejmuje więc także zyski osiągnięte przed uchwaleniem ustawy.[1,2,3]
Z konstrukcji podstawy opodatkowania wynika, że jeśli marża firmy nie przekracza marży referencyjnej, jej przychody faktyczne nie przewyższają hipotetycznych — i podatek nie powstaje.[2]