Afera wizowa: śledztwo i akty oskarżenia w sprawie wiz dla cudzoziemców

Opracowanie AI na podstawie dokumentów wskazanych w tekście. Stan informacji: 1 listopada 2026 r. Prokuratura podaje dane oskarżonych w formie inicjału nazwiska — tak samo piszemy w teczce. Akt oskarżenia nie przesądza o winie.

Najważniejsze w skrócie

• Śledztwo wszczęto 7 marca 2023 r. na podstawie materiałów Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Prowadzi je Lubelski Wydział Zamiejscowy Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej (komunikat z 24.09.2024).
• Według prokuratury Edgar K. powoływał się na wpływy w MSZ i za pieniądze pośredniczył w przyspieszaniu wiz. Przekazał osobom zatrudnionym w MSZ dane co najmniej 607 cudzoziemców; wizy otrzymało co najmniej 358 z nich (stan ustaleń z 24 września 2024 r.).
• Pierwszy akt oskarżenia (14 sierpnia 2025 r., Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia) objął sześć osób, którym zarzucono łącznie 14 przestępstw związanych z płatną protekcją; pięć z nich przyznało się, a wobec dwóch uzgodniono dobrowolne poddanie się karze (komunikat).
• Drugi akt oskarżenia (30 grudnia 2025 r., ten sam sąd) objął Edgara K., byłego wiceministra spraw zagranicznych Piotra W. oraz byłego dyrektora i byłą zastępczynię dyrektora Departamentu Konsularnego MSZ. Edgar K. przyznał się; pozostali troje nie przyznali się (komunikat).
• Śledztwo trwa — według prokuratury przede wszystkim w wątku prac nad zmianami ustawy o cudzoziemcach i rozporządzeniami wykonawczymi. Po drugim akcie oskarżenia status podejrzanego ma jedna osoba, poszukiwana listem gończym.

Co zarzuca prokuratura

Stanowisko oskarżyciela z komunikatu o drugim akcie oskarżenia — nie ustalenia sądu:

• Edgar K. — 9 przestępstw płatnej protekcji (art. 230 § 1 kk) w latach 2022–2023: pośrednictwo w sprawach wizowych ponad 600 cudzoziemców, m.in. z Indii, Nepalu, Tajlandii i Filipin, za korzyści o łącznej wysokości kilkuset tysięcy złotych.
• Piotr W., wiceminister spraw zagranicznych w latach 2018–2023 — przekroczenie uprawnień od lutego 2022 r. do maja 2023 r. i ujawnienie osobie nieuprawnionej informacji służbowych (art. 231 § 2 i art. 266 § 2 kk): m.in. przekazywanie list cudzoziemców poza oficjalnym obiegiem i polecenia przyjmowania wniosków poza kolejnością. Według prokuratury nie otrzymywał korzyści majątkowej.
• Marcin J. i Beata B., były dyrektor i była zastępczyni dyrektora Departamentu Konsularnego — przekroczenie uprawnień od 7 lutego 2022 r. do 4 maja 2023 r. (art. 231 § 2 kk). Zarzuty przedstawiono im 4 i 7 kwietnia 2025 r. (komunikat).

Wyjaśnienia oskarżonych

Według komunikatu prokuratury Piotr W. wyjaśnił, że jego działania mieściły się w zakresie nadzoru nad pionem konsularnym i miały charakter informacyjny lub organizacyjny. Marcin J. wyjaśnił, że działał na polecenie ministra, nie ingerował w merytoryczne decyzje konsulów, a ostateczne decyzje zawsze należały do konsulów. Beata B. wyjaśniała, że realizowała polecenia służbowe i nie miała wpływu na rozstrzygnięcia wizowe. Wobec oskarżonych stosowane są środki zapobiegawcze o charakterze wolnościowym, przede wszystkim poręczenie majątkowe; żaden z nich nie był wcześniej karany.

Sejmowa komisja śledcza

18 lutego 2025 r. do Prokuratury Krajowej wpłynęło sześć zawiadomień sejmowej komisji śledczej badającej legalizację pobytu cudzoziemców w latach 2019–2023. Trzy dołączono do śledztwa, jedno ma być rozpoznane odrębnie, a dwa przekazano prokuraturom regionalnym (komunikat). Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa nie jest zarzutem.

Czego nie wiadomo

Do 1 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy informacji o rozpoczęciu procesów z obu aktów oskarżenia ani o wyrokach w tych sprawach, a także o wyniku postępowań wszczętych na podstawie zawiadomień komisji śledczej.