Fundusz Sprawiedliwości: śledztwo prokuratury, zarzuty i poszukiwania podejrzanych

Opracowanie AI na podstawie dokumentów wskazanych w tekście. Stan informacji: 1 listopada 2026 r. Wobec Zbigniewa Ziobry i Marcina Romanowskiego toczy się postępowanie przygotowawcze — nie zapadł wobec nich żaden wyrok i obowiązuje domniemanie niewinności.

Najważniejsze w skrócie

• Kto prowadzi śledztwo. Zespół Śledczy nr 2 Prokuratury Krajowej, powołany 30 stycznia 2024 r. Śledztwo wszczęto 19 lutego 2024 r. w kierunku przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariuszy publicznych (art. 231 § 1 i 2 kk) przy rozdysponowaniu i rozliczaniu środków Funduszu (kalendarium prokuratury).
• Zbigniew Ziobro. 7 listopada 2025 r. Sejm zgodził się na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej, zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie; tego samego dnia prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu mu 26 zarzutów. Zarzutów nie ogłoszono mu osobiście — według prokuratury przebywał wtedy na Węgrzech, a od 9 maja 2026 r. przebywa w Stanach Zjednoczonych. 27 lipca 2026 r. władzom USA przekazano wniosek o jego ekstradycję.
• Marcin Romanowski. 15 października 2024 r. prokurator ogłosił mu 11 zarzutów i przesłuchał go jako podejrzanego. 9 grudnia 2024 r. sąd zastosował wobec niego tymczasowe aresztowanie, a prokurator wszczął poszukiwania listem gończym. 30 września 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał mu list żelazny — postanowienie jest nieprawomocne, prokuratura złożyła zażalenie.
• Akty oskarżenia i wyroki. Do sądów trafiły akty oskarżenia m.in. wobec posła Michała Wosia (21 października 2025 r.) i w tzw. wątku szczecińskim wobec posła Dariusza M. i siedmiu innych osób (30 października 2025 r.). Pierwszy wyrok skazujący w śledztwie zapadł 24 września 2025 r. wobec osoby, która dobrowolnie poddała się karze; żaden wyrok nie dotyczy Zbigniewa Ziobry ani Marcina Romanowskiego.
• Stanowiska podejrzanych. Zbigniew Ziobro odrzuca zarzuty i nazywa działania wobec siebie politycznymi. Marcin Romanowski — według prokuratury — kwestionuje legalność działań organów ścigania.

Co zarzuca prokuratura

Poniżej streszczamy zarzuty w brzmieniu z komunikatów prokuratury. To stanowisko oskarżyciela, a nie ustalenia sądu.

Zbigniew Ziobro. Według wniosku Prokuratora Generalnego z 28 października 2025 r. zarzuty dotyczą działań z lat 2017–2023, gdy był ministrem sprawiedliwości i prokuratorem generalnym, m.in. założenia i kierowania zorganizowaną grupą przestępczą (art. 258 § 3 kk), przekraczania uprawnień i niedopełniania obowiązków — w tym przez polecenia dotyczące konkursów na dotacje — oraz przywłaszczenia i usiłowania przywłaszczenia środków Funduszu. W piśmie do władz Węgier z 14 kwietnia 2026 r. Minister Sprawiedliwości wymienił też utrudnianie postępowania karnego i ukrywanie dokumentów.

Marcin Romanowski, były pełnomocnik ministra ds. Funduszu Sprawiedliwości i wiceminister. 15 października 2024 r. prokurator ogłosił mu 11 zarzutów: udziału w zorganizowanej grupie (art. 258 § 1 kk) i dziesięciu przekroczeń uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przy wydatkowaniu środków Funduszu w latach 2018–2023 (art. 231 § 1 i 2 kk). Według pisma z 14 kwietnia 2026 r. postanowienie o zarzutach obejmuje już 19 przestępstw.

Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa, stosując tymczasowe aresztowanie (wobec Marcina Romanowskiego 9 grudnia 2024 r., wobec Zbigniewa Ziobry 5 lutego 2026 r.), uznał, że dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych czynów (komunikat z 12.12.2024, komunikat z 6.02.2026). To ocena na potrzeby środka zapobiegawczego, a nie wyrok.

Stanowiska podejrzanych

Po przekazaniu wniosku o ekstradycję Zbigniew Ziobro napisał w serwisie X: „Najpierw zapadł polityczny wyrok i uruchomiono polityczną nagonkę” — i że sprawę „z pełnym spokojem” poddaje ocenie władz USA (Wirtualna Polska, 28.07.2026).

Marcin Romanowski we wniosku o list żelazny oświadczył, że przebywa w Tyraspolu w Naddniestrzu i stawi się przed sądem lub prokuratorem, jeśli będzie odpowiadał z wolnej stopy. Prokuratura odpowiedziała 18 sierpnia 2026 r., że nie ma procesowego potwierdzenia tego miejsca pobytu, a podejrzany uchylał się od czynności i kwestionował legalność działań organów.

Według akt sprawy Marcin Romanowski uzyskał na Węgrzech status uchodźcy (azyl polityczny). Na tę okoliczność powołał się Sąd Okręgowy w Warszawie, uchylając 19 grudnia 2025 r. europejski nakaz aresztowania; prokuratura uznała to postanowienie za oczywiście bezzasadne i wystąpiła o nowy nakaz, który w lutym 2026 r. przekazano władzom Węgier. W kwietniu 2026 r. Minister Sprawiedliwości pytał władze Węgier, czy i kiedy przyznały Romanowskiemu status uchodźcy.

Co rozstrzygnęły sądy

• Europejski nakaz aresztowania wobec Zbigniewa Ziobry: 13 lipca 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie go nie wydał, bo podejrzany nie przebywa już na terytorium UE. Postanowienie nie podlega zaskarżeniu, ale prokurator może złożyć wniosek ponownie (komunikat).
• List żelazny dla Marcina Romanowskiego: 30 września 2026 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał list żelazny, uchylając tymczasowe aresztowanie od chwili uprawomocnienia (Polsat News). Prokuratura skierowała zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie („Rzeczpospolita”, 6.10.2026).
• Wyroki: 24 września 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie skazał Piotra W., który dobrowolnie poddał się karze (rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 5 lat i grzywna; komunikat). Według kalendarium prokuratury 10 października 2025 r. zapadły wyroki skazujące wobec dwóch kolejnych osób za pranie pieniędzy. Komunikaty nie podają, czy wyroki są prawomocne.

Czego nie wiadomo

Do 1 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy informacji:

• czy władze USA podjęły decyzję w sprawie wniosku o ekstradycję Zbigniewa Ziobry;
• czy Sąd Apelacyjny w Warszawie rozpoznał zażalenia dotyczące listu żelaznego dla Marcina Romanowskiego;
• gdzie faktycznie przebywa Marcin Romanowski — jego oświadczenia prokuratura nie potwierdziła;
• kiedy rozpoczną się procesy z aktów oskarżenia przeciwko Michałowi Wosiowi i w wątku szczecińskim.

Etapy postępowania — co oznaczają

Postanowienie o przedstawieniu zarzutów staje się zarzutem w znaczeniu procesowym dopiero po ogłoszeniu go podejrzanemu — dlatego przy Zbigniewie Ziobrze piszemy o wydaniu postanowienia, a przy Marcinie Romanowskim o ogłoszeniu zarzutów. Tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym, nie karą. Akt oskarżenia oznacza skierowanie sprawy do sądu; o winie rozstrzyga dopiero prawomocny wyrok.