Podkomisja smoleńska: śledztwa prokuratury, akt oskarżenia wobec Antoniego Macierewicza i umorzenia

Opracowanie AI na podstawie dokumentów wskazanych w tekście. Stan informacji: 6 listopada 2026 r. Antoni Macierewicz wyraził zgodę na publikację pełnych danych osobowych (komunikat prokuratury). Akt oskarżenia nie przesądza o winie — do 6 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy informacji o wyroku.

Najważniejsze w skrócie

• Zespół śledczy. 8 listopada 2024 r. Prokurator Generalny powołał w Prokuraturze Krajowej zespół do zbadania nieprawidłowości w funkcjonowaniu podkomisji w latach 2016–2023, po tym jak MON przekazało raport swojego zespołu i 41 zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa (komunikat; kalendarium).
• Siedem śledztw. 18 listopada 2024 r. prokuratorzy wszczęli pięć śledztw w sprawie łącznie 21 czynów — m.in. ujawnienia informacji niejawnych, przekroczenia uprawnień przez ministra obrony i przewodniczącego podkomisji, wydatkowania pieniędzy, utrudniania śledztwa smoleńskiego i zniszczenia samolotu Tu-154M nr 102 — i przejęli dwa kolejne z Prokuratury Okręgowej w Warszawie (komunikat).
• Antoni Macierewicz. Po zgodzie Sejmu z 5 sierpnia 2025 r. usłyszał 3 września 2025 r. zarzut ujawnienia informacji niejawnych; 15 grudnia 2025 r. prokuratura skierowała akt oskarżenia do Sądu Okręgowego w Warszawie. Nie przyznał się i odmówił składania wyjaśnień.
• Umorzenia. 15 grudnia 2025 r. prokurator umorzył śledztwo w sprawie zniszczenia Tu-154M nr 102, uznając, że podkomisja działała w granicach uprawnień. 31 lipca 2026 r. zespół zakończył umorzeniem prowadzone od 2016 r. śledztwo w sprawie tzw. zdrady dyplomatycznej po katastrofie.

Co zarzuca prokuratura

Streszczenie w brzmieniu z komunikatów prokuratury — to stanowisko oskarżyciela, a nie ustalenia sądu.

• Antoni Macierewicz, poseł i były minister obrony narodowej — według aktu oskarżenia jako przewodniczący podkomisji i członek Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego od 11 kwietnia 2018 r. do 22 maja 2022 r. ujawnił informacje niejawne o klauzulach „Ściśle tajne”, „Tajne”, „Poufne” i „Zastrzeżone” oraz inne chronione informacje o katastrofie smoleńskiej, podając je do publicznej wiadomości (art. 265 § 1 i art. 266 § 1 i 2 kk, do 5 lat pozbawienia wolności). Uzasadnienie aktu oskarżenia jest w całości niejawne. Wniosek o uchylenie immunitetu z 4 lipca 2025 r. rozpoznawano na zamkniętym posiedzeniu komisji sejmowej, bo zawierał informacje niejawne.
• Wacław B., przewodniczący podkomisji w latach 2016–2017 — 31 marca 2025 r. prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu mu zarzutu poplecznictwa (art. 239 § 1 kk), czyli utrudniania śledztwa w sprawie katastrofy smoleńskiej; wezwano go do stawiennictwa w pierwszej połowie kwietnia 2025 r. w celu ogłoszenia zarzutu.
• Dowody rzeczowe. Prokuratura szuka kilkudziesięciu przedmiotów przekazanych podkomisji w 2016 r. ze śledztwa smoleńskiego, które nie zostały zwrócone; 7 marca 2025 r. przeszukała pomieszczenia byłego członka podkomisji.

Co prokuratura umorzyła

Tu-154M nr 102. Prokurator uznał, że członkowie podkomisji nie przekroczyli uprawnień: prawo lotnicze pozwalało komisjom badającym wypadki na badania ingerujące w konstrukcję samolotu. Ustalono też, że maszyna od 2011 r. nie latała, nie miała ważnych obsług technicznych i została przekwalifikowana do kategorii odpowiadającej złomowi, więc brak możliwości przywrócenia jej do lotów nie wynikał wyłącznie z prac podkomisji. Prokurator zastrzegł, że nie oceniał merytorycznej jakości wyników badań.

Tzw. zdrada dyplomatyczna. Śledztwo wszczęte 31 sierpnia 2016 r. — m.in. z zawiadomień Stowarzyszenia Solidarni 2010 i Antoniego Macierewicza, którzy zarzucali ówczesnemu premierowi Donaldowi Tuskowi i innym funkcjonariuszom wybór niekorzystnej podstawy prawnej współpracy z Rosją przy badaniu katastrofy. Po przesłuchaniu 488 świadków prokurator uznał, że do przestępstwa nie doszło, a przyjęcie Załącznika 13 do konwencji chicagowskiej „było wówczas rozwiązaniem najkorzystniejszym z punktu widzenia interesów Rzeczypospolitej Polskiej”. Część wątków umorzono 4 marca 2026 r., pozostałe — 31 lipca 2026 r.

Stanowisko oskarżonego

Według komunikatów prokuratury Antoni Macierewicz przesłuchany jako podejrzany 3 września 2025 r. nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień.

Czego nie wiadomo

Do 6 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy informacji:

• kiedy rozpocznie się proces Antoniego Macierewicza przed Sądem Okręgowym w Warszawie;
• czy zarzut wobec Wacława B. został mu ogłoszony i czy sprawa trafiła do sądu;
• jakie decyzje zapadły w pozostałych śledztwach zespołu (m.in. w sprawie wydatków podkomisji) i czy odnaleziono brakujące dowody rzeczowe;
• czy postanowienia o umorzeniu są prawomocne — komunikaty tego nie podają.