Spór o ambasadorów: prezydent, MSZ i placówki kierowane przez chargé d’affaires

Opracowanie AI na podstawie dokumentów wskazanych w tekście. Stan informacji: 6 listopada 2026 r. To spór kompetencyjny między prezydentem a rządem — nie dotyczy odpowiedzialności karnej żadnej z osób. Opisujemy go głównie na podstawie relacji mediów z wypowiedziami stron; podajemy daty publikacji.

Najważniejsze w skrócie

• Przepisy. Według art. 39 ust. 1 ustawy o służbie zagranicznej ambasadora mianuje i odwołuje Prezydent RP na wniosek ministra spraw zagranicznych zaakceptowany przez Prezesa Rady Ministrów. Przed złożeniem wniosku minister zasięga opinii Konwentu Służby Zagranicznej, w którym zasiada m.in. przedstawiciel Kancelarii Prezydenta.
• Początek sporu. Kancelaria Prezydenta wiąże impas z decyzją ministra Radosława Sikorskiego z 2024 r. o odwołaniu z placówek ponad 50 ambasadorów (Polskie Radio). 4 czerwca 2024 r. ówczesny prezydent Andrzej Duda zapowiedział, że nie podpisze nominacji Bogdana Klicha do USA ani Ryszarda Schnepfa („DGP”).
• Chargé d’affaires. Część placówek prowadzą kierownicy w randze chargé d’affaires, a nie ambasadorowie — m.in. w Waszyngtonie (Bogdan Klich) i od września 2024 r. w Kijowie (Piotr Łukasiewicz). Ryszard Schnepf jest kandydatem MSZ na ambasadora w Rzymie.
• Prezydent Karol Nawrocki jeszcze jako prezydent elekt mówił o „dwóch czerwonych liniach” — Ryszardzie Schnepfie i Bogdanie Klichu (Defence24 za „DGP”, 11.06.2025). 26 stycznia 2026 r. spotkał się z ministrem Sikorskim; MSZ mówiło o „konstruktywnej atmosferze” (Polskie Radio).
• Stan sporu. Według Interii (30 września 2026 r.) porozumienia nie ma: Kancelaria Prezydenta mówi o fiasku ustaleń z MSZ i nie zgadza się na nominację Piotra Łukasiewicza do Kijowa, a rzecznik MSZ odpowiada: „To bzdurne argumenty” (Interia).

Na czym polega spór

Ustawa daje prezydentowi formalną decyzję o mianowaniu i odwołaniu ambasadora, ale wniosek należy do ministra spraw zagranicznych, a akceptacja — do premiera. Strony różnie rozumieją te kompetencje: prezydenci uważają, że mogą odmówić nominacji kandydatów, których nie akceptują, a MSZ — że minister odpowiada za służbę zagraniczną i nie może odpowiadać za ambasadorów, o których powołaniu decyduje kto inny. Kancelaria Prezydenta podnosi też, że wiele placówek prowadzą chargé d’affaires zamiast ambasadorów — szef jej Biura Polityki Międzynarodowej nazwał to rozwiązaniem nieoptymalnym — i obarcza za to winą decyzję ministra z 2024 r.

Stanowiska stron

• Prezydent Andrzej Duda (4 czerwca 2024 r., TV Republika): o nominacji Bogdana Klicha — „Ja jej nie podpiszę, bo nie będę kompromitował Polski”; zapowiedział, że nie podpisze też nominacji Ryszarda Schnepfa („DGP”).
• Prezydent Karol Nawrocki (czerwiec 2025 r.): „Nie pozwolę podważać konstytucyjnych prerogatyw prezydenta w mianowaniu ambasadorów”; zapowiedział rozmowę z ministrem i zaznaczył, że na rządowej liście są nazwiska, które może poprzeć, ale Klicha i Schnepfa nie zaakceptuje (Defence24).
• Kancelaria Prezydenta (wrzesień 2026 r., według Interii): wobec Piotra Łukasiewicza wymienia jego start z list Wiosny w 2019 r., pracę w Wojskowych Służbach Informacyjnych, wypowiedź z lipca 2026 r. podczas uroczystości upamiętniającej ofiary zbrodni wołyńskiej i — jak twierdzi — brak znajomości ukraińskiego. Szef Biura Polityki Międzynarodowej Marcin Przydacz winą za zerwanie ustaleń obarcza rząd.
• MSZ i minister Radosław Sikorski: po spotkaniu ze stycznia 2026 r. minister przypomniał, że prezydent Duda podpisał 24 nominacje ambasadorskie, i bronił kandydatur Klicha i Schnepfa (Polskie Radio). We wrześniu 2026 r., według Interii za „Rzeczpospolitą”, pytał prezydenta i opozycję: „Rozumiem, macie jakąś chorą obsesję na punkcie ambasadora Klicha i Schnepfa. A reszta?”. Rzecznik MSZ Maciej Wewiór odpowiadał, że zarzuty wobec Łukasiewicza to „bzdurne argumenty”.

Czego nie wiadomo

Nie znaleźliśmy aktualnych danych MSZ o tym, ile placówek kieruje chargé d’affaires, ani dokumentu urzędowego, który pokazywałby, czy prezydent Karol Nawrocki podpisał od objęcia urzędu jakąkolwiek nominację ambasadorską. W styczniu 2026 r. minister Sikorski mówił, że przez pół roku nie podpisał żadnej.