Spór o Prokuratora Krajowego: Dariusz Barski czy Dariusz Korneluk

Opracowanie AI na podstawie dokumentów wskazanych w tekście. Stan informacji: 1 listopada 2026 r. To spór kompetencyjny o to, kto zajmuje urząd — nie dotyczy odpowiedzialności karnej żadnej z osób.

Najważniejsze w skrócie

• 2022: 16 lutego 2022 r. ówczesny Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro przywrócił Dariusza Barskiego, będącego od 2010 r. w stanie spoczynku, do służby czynnej na podstawie art. 47 ustawy — Przepisy wprowadzające Prawo o prokuraturze. 18 marca 2022 r. Barski został Prokuratorem Krajowym (Ministerstwo Sprawiedliwości).
• 12 stycznia 2024 r. Prokurator Generalny Adam Bodnar wręczył Barskiemu pismo stwierdzające, że przywrócenie do służby nastąpiło na podstawie przepisu, który już nie obowiązywał, i nie wywołało skutków prawnych. Według ministerstwa Barski pozostaje w stanie spoczynku i nie może pełnić funkcji Prokuratora Krajowego.
• 14 marca 2024 r. premier Donald Tusk powołał na Prokuratora Krajowego Dariusza Korneluka, wybranego w konkursie przeprowadzonym w Ministerstwie Sprawiedliwości (KPRM).
• Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny: 27 września 2024 r. SN podjął uchwałę w sprawie I KZP 3/24 dotyczącej możliwości pełnienia przez Barskiego funkcji Prokuratora Krajowego, a 22 listopada 2024 r. TK wydał wyrok w sprawie SK 13/24. Kancelaria Prezydenta powołuje się na te orzeczenia jako potwierdzenie statusu Barskiego; Prokuratura Krajowa uważa, że stanowisko SN nie wywołuje skutków prawnych.
• Rzecznik Praw Obywatelskich (20 czerwca 2025 r.): o skuteczności odwołania Barskiego i powołania Korneluka może rozstrzygnąć tylko sąd, a dotąd ani sąd pracy, ani sąd administracyjny nie wydał takiego orzeczenia (odpowiedź RPO).

Na czym polega spór

Spór ma dwie warstwy. Pierwsza dotyczy przepisu: Ministerstwo Sprawiedliwości twierdzi, że art. 47 ustawy wprowadzającej nie mógł być podstawą przywrócenia Barskiego do służby w 2022 r., bo już nie obowiązywał; zwolennicy Barskiego powołują się na orzeczenia SN i TK, z których wynika coś przeciwnego. Druga warstwa to spór o samych sędziów: Prokuratura Krajowa uważa, że skład SN, który podjął uchwałę I KZP 3/24, tworzyły osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., więc jego stanowisko „nie wywołuje skutków prawnych” (oświadczenie PK z 27.09.2024).

Według RPO uchwała I KZP 3/24 wiąże tylko w sprawie, w której zagadnienie przekazał sąd (art. 441 § 3 kpk), a wyrok TK SK 13/24 ma charakter interpretacyjny i nie wzrusza indywidualnych aktów — w tym powołania Korneluka. RPO zwrócił też uwagę, że Barski nie zaskarżył do sądu pisma z 12 stycznia 2024 r.

Stanowiska stron

• Minister Sprawiedliwości — Prokurator Generalny (styczeń 2024 r.): przywrócenie Barskiego do służby było nieskuteczne, co potwierdzają przywołane przez ministerstwo opinie prawne.
• Prokuratura Krajowa (27 września 2024 r.): stanowisko SN w sprawie I KZP 3/24 nie jest uchwałą w rozumieniu art. 441 kpk; prokuratura powołuje się na orzeczenia Sądu Okręgowego i Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, które uznały powrót Barskiego ze stanu spoczynku za nieskuteczny.
• Kancelaria Prezydenta (styczeń 2026 r., po spotkaniu prezydenta Karola Nawrockiego z Dariuszem Barskim): Barski jest jedynym legalnym Prokuratorem Krajowym. Dariusz Korneluk w odpowiedzi powołał się na orzeczenie Sądu Okręgowego w Warszawie, według którego Barski nie był Prokuratorem Krajowym („Rzeczpospolita”, 16.01.2026).
• Sąd Najwyższy (2 września 2026 r.): według relacji „Do Rzeczy” SN, umarzając postępowanie dyscyplinarne jednego z prokuratorów, wskazał w uzasadnieniu, że Prokuratorem Krajowym w służbie czynnej jest Barski („Do Rzeczy”). Treści tego orzeczenia nie udało nam się pobrać ze strony SN.

Skutki dla działania prokuratury

Według informacji, które RPO uzyskał od Prokuratora Krajowego i Prezesa Izby Karnej SN, czynności prokuratorów kwestionowane są z tego powodu sporadycznie — nie jest to zjawisko systemowe, które groziłoby zakłóceniem ciągłości pracy prokuratury (stan z czerwca 2025 r.).

Czego nie wiadomo

Do 1 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy orzeczenia sądu pracy ani sądu administracyjnego, które rozstrzygałoby o skuteczności odwołania Dariusza Barskiego lub powołania Dariusza Korneluka, ani ustawy, która regulowałaby ten spór.