Wszystko na podstawie ustawy
Środki publiczne gromadzi się i wydaje w sposób określony w ustawie. Ustawa określa też zasady zaciągania pożyczek oraz udzielania przez państwo gwarancji i poręczeń finansowych.[1]
Nałożenie podatku lub innej daniny publicznej, wskazanie, kto i od czego ją płaci, ustalenie stawek, ulg, umorzeń i zwolnień — wszystko to wymaga ustawy.[1]
Ustawa określa również organizację Skarbu Państwa i sposób zarządzania jego majątkiem.[1]
Limit długu i deficytu
Nie wolno zaciągać pożyczek ani udzielać gwarancji i poręczeń, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczyłby 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. Sposób liczenia PKB i długu określa ustawa.[1]
Sejm, zmieniając projekt budżetu, nie może ustalić większego deficytu, niż przewidział rząd, a deficytu nie wolno pokrywać zobowiązaniami zaciąganymi w centralnym banku państwa.[1]
Bank centralny
Centralnym bankiem państwa jest Narodowy Bank Polski. Ma wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej i odpowiada za wartość polskiego pieniądza.[1]
Rada Polityki Pieniężnej co roku ustala założenia polityki pieniężnej i przedkłada je do wiadomości Sejmowi równocześnie z rządowym projektem ustawy budżetowej.[1]
Kontrola i rozliczenie
Najwyższa Izba Kontroli ocenia działalność administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego i jednostek państwowych pod względem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Przedkłada Sejmowi analizę wykonania budżetu państwa i opinię w sprawie absolutorium dla rządu.[2]
Rząd w ciągu 5 miesięcy od zakończenia roku budżetowego składa Sejmowi sprawozdanie z wykonania budżetu wraz z informacją o stanie zadłużenia państwa. Sejm w ciągu 90 dni podejmuje uchwałę o udzieleniu lub odmowie udzielenia absolutorium.[1]