Instytucja
Narodowy Bank Polski
Centralny bank państwa: emituje pieniądz, prowadzi politykę pieniężną i odpowiada za wartość złotego.
Narodowy Bank Polski jest centralnym bankiem państwa. Przysługuje mu wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej; odpowiada za wartość polskiego pieniądza.
Organami NBP są Prezes NBP, Rada Polityki Pieniężnej i Zarząd NBP. Prezesa powołuje Sejm na wniosek prezydenta na 6 lat. Członków Rady Polityki Pieniężnej — po równo — powołują prezydent, Sejm i Senat, również na 6 lat.
Budżet państwa nie może przewidywać pokrywania deficytu przez zaciąganie zobowiązań w banku centralnym. Władzoskop codziennie pobiera z API NBP kurs dolara używany do przeliczania kosztów.
Opracowanie AI na podstawie: Konstytucja RP, rozdział X (sejm.gov.pl).
Materiały
Warning: Undefined array key "size" in /home/klient.dhosting.pl/kalisto/wladzoskop.pl/public_html/wp-content/themes/wladzoskop/template-parts/card.php on line 9
Publiczne pieniądze w Konstytucji: limit długu 3/5 PKB, podatki tylko w ustawie i rola NBP
Konstytucja zakazuje zadłużania państwa ponad 3/5 rocznego PKB, wymaga ustawy do nałożenia każdego podatku i powierza emisję pieniądza wyłącznie Narodowemu Bankowi Polskiemu.
Warning: Undefined array key "size" in /home/klient.dhosting.pl/kalisto/wladzoskop.pl/public_html/wp-content/themes/wladzoskop/template-parts/card.php on line 9
Najwyższa Izba Kontroli: co kontroluje i komu podlega
NIK sprawdza, jak instytucje publiczne wykonują zadania i wydają pieniądze. Podlega Sejmowi i to do niego trafiają jej analizy i wyniki kontroli.
Warning: Undefined array key "size" in /home/klient.dhosting.pl/kalisto/wladzoskop.pl/public_html/wp-content/themes/wladzoskop/template-parts/card.php on line 9
Ustawa budżetowa: kto ją przygotowuje i jakie obowiązują terminy
Budżet państwa uchwala Sejm w formie ustawy, ale projekt może przygotować tylko rząd. Jeśli budżet nie trafi do podpisu w ciągu 4 miesięcy od złożenia projektu, prezydent może skrócić kadencję Sejmu.